Splot tkacki
Splot tkacki - jest to sposób w jaki przeplatają się ze sobą nitki osnowy oraz wątku, to pewien określony porządek. Pojedynczą nitkę osnowy przeplata się pod oraz nad pewną liczbą nitek wątku. Właśnie nitki osnowy i sposób w jaki się ją przeplata z wątkiem tworzy splot . Nitka osnowy przechodząca górą nad wątkiem tworzy tak zwane pokrycie osnowowe. A jeżeli nitka osnowy przechodzi pod wątkiem, to wtedy wątek jest nad osnową i tworzy to tak zwane pokrycie wątkowe.
Wyróżniamy dwie grupy splotów tkanin:
1) sploty zasadnicze, gdzie każda pojedyncza nitka ma jedno pokrycie osnowowe lub jedno pokrycie wątkowe. Do tych splotów zaliczyć można: splot płócienny, atłasowy i skośny.
Splot płócienny, to taki splot, w którym nitka wątku przebiega pod i nad nitką osnowy. Tkanina o splocie płóciennym charakteryzuje się gładkością powierzchni oraz sztywnością. Nie można rozróżnić prawe i lewej strony tkaniny, gdyż wyglądają one tak samo. Z tego splotu powstają mocne tkaniny wykorzystywane do wyrobu bielizny czy odzieży sportowej.
Splot atłasowy, wątek przebiega nad lub pod wieloma nitkami osnowy. Przeplot nitek nie tworzy skośnych linii wzdłuż tkaniny, lecz jest rozproszony w danym porządku, dlatego też tkanina jest gładka i zwykle lśniąca. Odmianą splotu atłasowy jest splot satynowy. Sploty te stosowane są do wyrobu tkanin lśniących, z cennych nitek, a cenniejsze z nich w splocie satynowym uwidacznia się po prawej stronie.
Splot skośny – w tym splocie charakterystyczne są skośne rządki, którymi charakteryzują się tkaniny, Jeżeli w tkaninie ilość nitek wątku oraz osnowy jest taka sama, wtedy rządki te ustawione są pod kątem 45 stopni, a jeżeli jest więcej nitek osnowy od nitek wątku, wtedy kąt ustawienia rządków jest większy niż 45 stopni. Nitka wątku przebiega w tym splocie ponad dwiema i pod jedną nitką osnowy. Tkaniny o splocie skośnym są miękkie, a sam splot stosowany jest w wyrobie tkanin wełnianych.
sploty pochodne - do tych splotów zaliczamy :
a) sploty pochodne od splotów zasadniczych
Splot rypsowy, który charakteryzuje się podłużnymi lub poprzecznymi prążkami na tkaninie. Poprzeczne prążki uzyskuje się po przepleceniu niewielu nitek wątku pod osnową, która przykrywa wątek ciasno. Poprzeczne prążki nazywa się rypsem osnowowym. Taki splot jest używany do produkcji tkanin z których zostaną uszyte suknie, tkaniny dekoracyjne i meblowe oraz wstążki.
Splot panama to splot powstający wtedy, gdy przepleciemy przynajmniej dwie nitki osnowy z odpowiadającą im ilością nitek wątku, a na powierzchni tej tkaniny będą wtedy kwadraciki. Tkaniny te są przewiewne oraz miękkie a używa się ich do wyrobu koszul i bluz.
b) sploty kombinowane – to duża liczba splotów, które powstają ze splotów podstawowych oraz ich pochodnych i tu możemy wymienić te najbardziej charakterystyczne sploty, a więc:
Sploty tworzące pasy podłużne lub poprzeczne oraz splot krepowy ( powierzchnia tkaniny jest ziarnista poprzez zastosowanie skręconych nitek; ze splotu krepowego wyrabia się tkaniny jedwabne i wełniane sukienkowe )
Ciekawostki:
W bajkach prześcieradła wykorzystywane są często jako część liny, po której bohater ucieka przez okno z miejsca, gdzie był uwięziony.